Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Tytuł wstępny. Przepisy ogólne


Art. 1. Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze
stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w
sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego
Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).
Uwaga:
Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.07.2000 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 55,
poz. 665), z dniem 17.07.2000 r. art. 1 rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia “sprawy
cywilnej” nie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło
stanowi decyzja administracyjna, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Art. 2. § 1. Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy
te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
§ 1a. (uchylony)
§ 2. (uchylony)
§ 3. Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne
przekazują je do właściwości innych organów.

Art. 3. Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych
zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą
i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.

Art. 4. (uchylony)

Art. 5. W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom
postępowania występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub
radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.

Art. 6. § 1. Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby
rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla
wyjaśnienia sprawy.
§ 2. Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie okoliczności faktyczne
i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.

Art. 7. Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć
udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona
praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. W sprawach niemajątkowych z zakresu
prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie.

Art. 8. Organizacje pozarządowe, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu
działalności gospodarczej, mogą dla ochrony praw obywateli, w wypadkach przewidzianych
w ustawie, wszcząć postępowanie oraz wziąć udział w toczącym się postępowaniu.

Art. 9. § 1. Rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi
inaczej. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać
odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.
§ 2. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo do otrzymania z akt sprawy zapisu dźwięku,
chyba że protokół został sporządzony wyłącznie pisemnie.

Art. 10. W sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd powinien w każdym
stanie postępowania dążyć do ich ugodowego załatwienia. W tych sprawach strony mogą także
zawrzeć ugodę przed mediatorem.

Art. 11. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do
popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była
oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub
ograniczające jej odpowiedzialność cywilną.

Art. 12. Roszczenia majątkowe wynikające z przestępstwa mogą być dochodzone w
postępowaniu cywilnym albo w wypadkach w ustawie przewidzianych w postępowaniu karnym.

Art. 13. § 1. Sąd rozpoznaje sprawy w procesie, chyba że ustawa stanowi inaczej. W
wypadkach przewidzianych w ustawie sąd rozpoznaje sprawy według przepisów o postępowaniach
odrębnych.
§ 2. Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w
niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Art. 14. (uchylony)

x