Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze
Księga pierwsza. Proces
Tytuł VI. Postępowanie
Dział V. Środki odwoławcze
Rozdział 2. Zażalenie


Art. 394. § 1. Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu
pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej
instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:
1) zwrot pozwu, odmowa odrzucenia pozwu, przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu
albo podjęcie postępowania w innym trybie;
2) odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa
ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie;
3) oddalenie opozycji przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego oraz niedopuszczenie
interwenienta do udziału w sprawie wskutek uwzględnienia opozycji;
4) rygor natychmiastowej wykonalności;
41) wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia skargi
o wznowienie postępowania;
42) stwierdzenie prawomocności orzeczenia;
5) skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę,
zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka oraz odmowa zwolnienia świadka
i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia;
6) zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;
7) odmowa uzasadnienia orzeczenia oraz jego doręczenia;
8) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;
9) zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, wymiar opłaty,
zwrot opłaty lub zaliczki, obciążenie kosztami sądowymi, jeżeli strona nie składa środka
zaskarżenia co do istoty sprawy, koszty przyznane w nakazie zapłaty, zwrot kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz wynagrodzenie biegłego i należności świadka;
101) zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem;
11) odrzucenie zażalenia;
12) odrzucenie skargi na orzeczenie referendarza sądowego.
§ 2. Termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia,
a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na
rozprawie – od ogłoszenia postanowienia.
§ 3. Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać
wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również
zwięzłe uzasadnienie zażalenia ze wskazaniem w miarę potrzeby nowych faktów i dowodów.

Art. 3941. § 1. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie
sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub
pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia.
Uwaga od redakcji:
Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.10.2012 r. (Dz. U. z 2012 r.
poz. 1254), art. 3941§ 1 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym do 2.05.2012 r.,
w zakresie, w jakim nie przewidywał zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji
oddalające wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, z dniem
15.11.2012 r. został uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 31
ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 11. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd
drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania.
§ 2. W sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na
postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień,
o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania
zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Uwaga od redakcji:
Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9.02.2010 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 24,
poz. 125) art. 3941 § 2 w zakresie, w jakim – w brzmieniu obowiązującym do dnia
21.05.2009 r. – nie dawał podstaw do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie kosztów procesu
zasądzonych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, z dniem 15.02.2010 r. został uznany za
niezgodny z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, w związku z art. 45 ust. 1 oraz w związku
z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2.06.2010 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 109,
poz. 724) art. 3941 § 2 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia
postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego złożony
w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, z dniem 22.06.2010 r. został uznany jest
niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3. Do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się
odpowiednio art. 394 § 2 i 3, art. 395, art. 397 § 1, art. 3986 § 3,
art. 39810, art. 39814, art. 39815 § 1 zdanie pierwsze, art.
39816, art. 39817 i art. 39821.

Art. 3942. § 1. Na postanowienia sądu drugiej instancji, których przedmiotem
są oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, zwrot kosztów procesu, zwrot kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu, skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz
osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, odmowa
zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia, przysługuje
zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania
zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
§ 2. W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia, o którym mowa w § 1, przepisy art. 394
§ 2 i 3, art. 395 § 1, art. 396 i art. 397 § 1, 11 i § 2 zdanie pierwsze stosuje się
odpowiednio.

Art. 395. § 1. Akta sprawy wraz z zażaleniem sąd pierwszej instancji przedstawia sądowi
drugiej instancji po doręczeniu zażalenia stronie przeciwnej, a w przypadkach gdy ustawa
przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron oraz w przypadkach
wskazanych w art. 394 § 1 pkt 5 – niezwłocznie po złożeniu zażalenia bez doręczenia go stronie
przeciwnej. Odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do sądu drugiej instancji w
terminie tygodniowym od dnia doręczenia zażalenia.
§ 2. Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, sąd,
który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt sądowi
drugiej instancji, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na
nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.

Art. 396. Sąd pierwszej instancji może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do
czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Art. 397. § 1. Sąd drugiej instancji rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.
§ 11. W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia sąd drugiej instancji
uzasadnia z urzędu postanowienie kończące to postępowanie.
§ 2. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o
postępowaniu apelacyjnym. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy
zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcia takiego zwolnienia, odrzucenia wniosku o
zwolnienie oraz nałożenia na stronę obowiązku uiszczenia kosztów i skazania na grzywnę, odmowy
ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołania oraz nałożenia na stronę obowiązku
uiszczenia wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego dla niej ustanowionego i skazania na
grzywnę następuje w składzie jednego sędziego.

Art. 3971. § 1. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie wydane
w elektronicznym postępowaniu upominawczym następuje w składzie jednego sędziego.
§ 2. Przepisy art. 50530 § 2 i art. 50531 § 1-5 stosuje się odpowiednio.

Art. 398. Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia
przewodniczącego.

 

x