Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze
Księga pierwsza. Proces
Tytuł VI. Postępowanie
Dział I. Przepisy ogólne o czynnościach procesowych


Art. 125. § 1. Pisma procesowe obejmują wnioski i oświadczenia stron składane poza
rozprawą.
§ 2. Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się na urzędowych
formularzach.
§ 21. Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się za pomocą
systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe (drogą elektroniczną). Jeżeli
przepis szczególny przewiduje, że pisma wnosi się wyłącznie drogą elektroniczną, pisma
niewniesione tą drogą nie wywołują skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma do
sądu.
§ 3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory i sposób udostępniania
stronom urzędowych formularzy, o których mowa w § 2, odpowiadających wymaganiom przewidzianym
dla pism procesowych, szczególnym wymaganiom postępowania, w którym mają być stosowane, oraz
zawierających niezbędne pouczenia dla stron, co do sposobu ich wypełniania, wnoszenia i skutków
niedostosowania pisma do tych wymagań, uwzględniając, że urzędowe formularze powinny być
udostępniane w siedzibach sądów oraz bezpłatnie w sieci Internet w formie pozwalającej na
dogodną edycję treści formularza.
§ 31. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia, sposób wnoszenia pism procesowych drogą
elektroniczną, mając na względzie skuteczność wnoszenia pism, szczególne wymagania postępowań
obsługiwanych przez system teleinformatyczny oraz ochronę praw osób wnoszących pisma.
§ 4. (uchylony)

Art. 126. § 1. Każde pismo procesowe powinno zawierać:
1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich
przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
2) oznaczenie rodzaju pisma;
3) osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;
4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
5) wymienienie załączników.
§ 2. Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie
przedmiotu sporu oraz:
1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych
i pełnomocników,
2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer
identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do
jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub
3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym
rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we
właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.
§ 21. Dalsze pisma procesowe, poza elementami określonymi w § 1, powinny zawierać
sygnaturę akt.
§ 3. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem
nie złożył pełnomocnictwa.
§ 31. Przepisu § 3 nie stosuje się do pism wnoszonych w elektronicznym postępowaniu
upominawczym.
§ 4. Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona,
z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała.
§ 5. Pismo procesowe wniesione drogą elektroniczną powinno być opatrzone podpisem
elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie
elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262).
§ 6. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące trybu zakładania konta
w systemie teleinformatycznym służącym do prowadzenia elektronicznego postępowania
upominawczego oraz sposobu posługiwania się podpisem elektronicznym w tym postępowaniu, mając
na względzie sprawność postępowania, dostępność drogi elektronicznej dla stron postępowania
oraz ochronę praw stron postępowania, przy uwzględnieniu możliwości składania jednorazowo wielu
pozwów.

Art. 1261. § 1. W każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub
wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu,
wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona
kwota pieniężna.
§ 2. Pisma dotyczące części przedmiotu sporu lub zaskarżenia podlegają opłacie tylko w stosunku
do wartości tej części.
§ 3. Wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia podaje się w złotych, zaokrąglając w górę do
pełnego złotego.

Art. 1262. § 1. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego
nie została uiszczona należna opłata.
§ 2. Nie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu.

Art. 127. W pismach procesowych mających na celu przygotowanie rozprawy (pisma
przygotowawcze) należy podać zwięźle stan sprawy, wypowiedzieć się co do twierdzeń strony
przeciwnej i dowodów przez nią powołanych, wreszcie wskazać dowody, które mają być
przedstawione na rozprawie, lub je załączyć. W pismach przygotowawczych strony mogą wskazywać
podstawy prawne swoich żądań lub wniosków.

Art. 128. § 1. Do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla
doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono
załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.
§ 2. W elektronicznym postępowaniu upominawczym przepisu § 1 nie stosuje się.

Art. 129. § 1. Strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie
przeciwnika złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą.
§ 2. Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z
oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie
pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
§ 3. Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w
sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ma charakter dokumentu urzędowego.
§ 4. Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd, na wniosek strony albo z urzędu,
zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału tego
dokumentu.

Art. 130. § 1. Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek
niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty,
przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub
opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste
niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie
właściwym.
§ 11. Jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która
nie ma w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznacza termin do poprawienia lub uzupełnienia
pisma albo uiszczenia opłaty nie krótszy niż miesiąc.
§ 2. Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone nie
wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu.
§ 3. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od chwili jego wniesienia.
§ 4. Zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu doręcza się tylko powodowi.
§ 5. Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 podlegają zwrotowi bez
wzywania do usunięcia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 6. W elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew wnosi się wraz z opłatą sądową.
Wniesienie pozwu bez opłaty nie wywołuje skutków jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma
procesowego do sądu. Przepisów zdania pierwszego i drugiego nie stosuje się, jeżeli powód jest
zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa.

Art. 1301. § 1. (utracił moc)
§ 11. Jeżeli pismo procesowe, które powinno być wniesione na urzędowym formularzu,
nie zostało wniesione na takim formularzu lub nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek
niezachowania innych warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego poprawienia lub
uzupełnienia w terminie tygodniowym, przesyłając złożone pismo. Wezwanie powinno wskazywać
wszystkie braki pisma oraz zawierać pouczenie o treści § 2.
§ 2. W razie bezskutecznego upływu terminu lub ponownego złożenia pisma dotkniętego brakami
przewodniczący zarządza zwrot pisma. Sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty
oraz sprzeciw od nakazu zapłaty sąd odrzuca.
§ 3. (uchylony)
§ 4. (uchylony)

Art. 1302. § 1. Pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika
patentowego, które nie zostało należycie opłacone, przewodniczący zwraca bez wezwania o
uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej
od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu.
§ 2. W terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie pisma z przyczyn
określonych w § 1 strona może uiścić brakującą opłatę. Jeżeli opłata została wniesiona we
właściwej wysokości, pismo wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie
następuje w razie kolejnego zwrotu pisma z tej samej przyczyny.
§ 3. (uchylony)
§ 4. (uchylony)
§ 5. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy obowiązek uiszczenia opłaty stosunkowej powstał na
skutek sprawdzenia przez sąd wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.

Art. 1303. § 1. Przepisy art. 1261, art. 1262, art. 130
§ 1 i § 11, art. 1302 stosuje się odpowiednio, gdy przed wysłaniem odpisu
pisma innym stronom, a w braku takich stron – przed wysłaniem zawiadomienia o terminie
posiedzenia, powstał obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty na skutek ustalenia przez sąd
wyższej wartości przedmiotu sporu, cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych albo uchylenia
kurateli.
§ 2. Jeżeli obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstał na skutek rozszerzenia lub
innej zmiany żądania, z innych przyczyn niż wymienione w § 1, albo po wysłaniu odpisu pisma
innym stronom, a w braku takich stron – po wysłaniu zawiadomienia o terminie posiedzenia,
przewodniczący wzywa zobowiązanego do uiszczenia należnej opłaty w terminie tygodnia, a jeżeli
mieszka on lub ma siedzibę za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela – w terminie nie
krótszym od miesiąca. W razie bezskutecznego upływu terminu, sąd prowadzi sprawę bez
wstrzymywania biegu postępowania, a o obowiązku uiszczenia opłaty orzeka w orzeczeniu kończącym
sprawę w instancji, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu.

Art. 1304. § 1. Strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z
wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym
przez sąd. Jeżeli więcej niż jedna strona wnosi o podjęcie czynności, sąd zobowiązuje każdą
stronę, która z czynności wywodzi skutki prawne, do uiszczenia zaliczki w równych częściach lub
w innym stosunku według swego uznania.
§ 2. Przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym terminie
nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę. Jeżeli strona mieszka lub ma siedzibę
za granicą, wyznaczony termin nie może być krótszy niż miesiąc.
§ 3. Jeżeli okazuje się, że przewidywane lub rzeczywiste wydatki są większe od wniesionej
zaliczki, przewodniczący wzywa o jej uzupełnienie w trybie określonym w § 2.
§ 4. Sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka zostanie uiszczona w
oznaczonej wysokości.
§ 5. W razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami.

Art. 1305. W wypadkach, o których mowa w art. 130-1304,
zarządzenia może wydać także referendarz sądowy.

Art. 131. § 1. Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy
z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), osoby zatrudnione w sądzie,
komornika lub sądową służbę doręczeniową.
§ 2. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych przez podmioty,
o których mowa w § 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania,
a także realizacji gwarancji procesowych jego uczestników, ochronę praw osób, którym pisma są
doręczane, oraz ochronę ich danych osobowych.
§ 3. Minister Sprawiedliwości, na uzasadniony wniosek prezesa sądu, w drodze zarządzenia,
tworzy i znosi w tym sądzie sądową służbę doręczeniową.
§ 4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki organizacji oraz
strukturę sądowej służby doręczeniowej, mając na względzie wielkość sądu, koszty oraz
zapewnienie skuteczności doręczeń i zachowanie wymogów postępowania sądowego.

Art. 1311. § 1. W elektronicznym postępowaniu upominawczym doręczeń powodowi
dokonuje się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego elektroniczne
postępowanie upominawcze (doręczenie elektroniczne), a pozwanemu, w przypadku gdy wniesie pismo
drogą elektroniczną.
§ 2. W przypadku doręczenia elektronicznego pismo uznaje się za doręczone z datą wskazaną
w elektronicznym potwierdzeniu odbioru korespondencji, a przy braku takiego potwierdzenia
doręczenie uznaje się za skuteczne z upływem 14 dni od daty umieszczenia pisma w systemie
teleinformatycznym.
§ 3. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji
określi, w drodze rozporządzenia, tryb doręczeń elektronicznych w elektronicznym postępowaniu
upominawczym mając na względzie zapewnienie skuteczności doręczeń oraz ochronę praw osób,
którym pisma są doręczane.

Art. 132. § 1. W toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism
procesowych z załącznikami. Do pisma procesowego wniesionego do sądu dołącza się dowód
doręczenia drugiej stronie odpisu albo dowód jego wysłania przesyłką poleconą. Pisma, do
których nie dołączono dowodu doręczenia albo dowodu wysłania przesyłką poleconą, podlegają
zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku.
§ 11. Przepis § 1 nie dotyczy wniesienia pozwu wzajemnego, apelacji, skargi
kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od
nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza
sądowego, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej.
§ 2. Doręczenie adresatowi może nastąpić także przez wręczenie mu pisma bezpośrednio
w sekretariacie sądu.

Art. 133. § 1. Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście,
a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu.
§ 2. Pisma procesowe lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla organizacji, która nie
ma osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub
do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism.
§ 2a. Pisma procesowe dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru
sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że
strona wskazała inny adres dla doręczeń. Jeżeli ostatni wpisany adres został wykreślony jako
niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, adres
wykreślony jest uważany za adres podany w rejestrze.
§ 2b. (uchylony)
§ 3. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism
sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom. Jednakże Skarbowi Państwa doręczenia dokonuje
się zawsze w sposób określony w § 2.

Art. 134. § 1. W dni ustawowo uznane za wolne od pracy, jako też w porze nocnej doręczać
można tylko w wyjątkowych wypadkach za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu.
§ 2. Za porę nocną uważa się czas od godziny dwudziestej pierwszej do godziny siódmej.

Art. 135. § 1. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się
adresata zastanie.
§ 2. Na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki
pocztowej. W tym wypadku pismo sądowe przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe składa się w placówce
pocztowej tego operatora, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.

Art. 136. § 1. Strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej
zmianie swego zamieszkania.
§ 2. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem
doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego
niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu.
§ 3. Przepisu § 2 nie stosuje się do doręczenia skargi o wznowienie postępowania lub skargi o
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
§ 4. Strona, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki
pocztowej, ma obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie tego adresu. Przepisy § 2 i 3 stosuje
się odpowiednio.

Art. 137. § 1. Doręczenia żołnierzom zasadniczej służby wojskowej, funkcjonariuszom
Policji i Służby Więziennej dokonuje się przez ich organy bezpośrednio przełożone.
§ 2. Doręczenia osobom pozbawionym wolności dokonuje się przez zarząd odpowiedniego zakładu.

Art. 138. § 1. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć
pismo sądowe dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub
sołtysowi, jeżeli osoby te nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu
pisma.
§ 2. Dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo
osobie upoważnionej do odbioru pism.

Art. 139. § 1. W razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach
poprzedzających, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy
z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora,
a doręczane w inny sposób – w urzędzie właściwej gminy, umieszczając zawiadomienie o tym
w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy
pismo pozostawiono, oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia
umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność
zawiadomienia należy powtórzyć.
§ 11. Pismo złożone w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada
2012 r. – Prawo pocztowe może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie
pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych, w rozumieniu tej ustawy.
§ 2. Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane. W takim
przypadku doręczający zwraca pismo do sądu z adnotacją o odmowie jego przyjęcia.
§ 3. Pisma dla osób prawnych, organizacji, osób fizycznych podlegających wpisowi do rejestru
albo ewidencji na podstawie odrębnych przepisów – w razie niemożności doręczenia w sposób
przewidziany w artykułach poprzedzających z uwagi na nieujawnienie w rejestrze albo w ewidencji
zmiany adresu, a w przypadku osób fizycznych miejsca zamieszkania i adresu – pozostawia się
w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowe miejsce zamieszkania i adres są sądowi
znane.
§ 4. Sąd rejestrowy przy ogłoszeniu lub doręczeniu postanowienia o pierwszym wpisie poucza
wnioskodawcę o skutkach zaniedbania ujawnienia w rejestrze zmian określonych w § 3.
§ 5. Na wniosek strony sąd albo referendarz sądowy na posiedzeniu niejawnym wydaje
zaświadczenie, w którym stwierdza, że wyrok zaoczny lub nakaz zapłaty został uznany za
doręczony na oznaczony adres w trybie określonym w § 1.

Art. 140. Pisma procesowe i orzeczenia doręcza się w odpisach.

Art. 141. § 1. Pełnomocnikowi procesowemu kilku osób doręcza się jeden egzemplarz pisma
i załączników.
§ 2. Uprawnionemu przez kilku współuczestników sporu do odbioru pism sądowych doręcza się po
jednym egzemplarzu dla każdego współuczestnika.
§ 3. Jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich.

Art. 142. § 1. Odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem.
Jeżeli tego nie może lub nie chce uczynić, doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz
przyczyny braku podpisu.
§ 2. Doręczający stwierdza na potwierdzeniu odbioru sposób doręczenia, a na doręczonym piśmie
zaznacza dzień doręczenia i opatruje to stwierdzenie swoim podpisem.

Art. 143. Jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew
lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do
chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk
kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający.

Art. 144. § 1. Przewodniczący ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że
miejsce pobytu strony nie jest znane. W sprawach o roszczenia alimentacyjne, jak również
w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka i o związane z tym roszczenia, przewodniczący przed
ustanowieniem kuratora przeprowadzi stosowne dochodzenie w celu ustalenia miejsca zamieszkania
lub pobytu pozwanego.
§ 2. O ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi publicznie w budynku sądowym i lokalu wójta
(burmistrza, prezydenta miasta), w sprawach zaś większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także
w prasie.
§ 3. Z chwilą doręczenia pisma kuratorowi doręczenie staje się skuteczne. Sąd może jednak
uzależnić skuteczność doręczenia od upływu oznaczonego terminu od chwili wywieszenia
obwieszczenia w budynku sądowym.
§ 4. Czynności określone w § 1-3 może wykonywać także referendarz sądowy.

Art. 145. W wypadkach, w których ustanowienie kuratora według przepisów poprzedzających
nie jest wymagane, pismo doręcza się stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, przez
wywieszenie w budynku sądowym. Doręczenie takie staje się skuteczne z upływem miesiąca od dnia
wywieszenia.

Art. 146. Przepisy o doręczeniu stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, i
ustanowieniu dla niej kuratora stosuje się również do organizacji, które nie mają organów albo
których organy są nieznane z miejsca pobytu.

Art. 147. Gdy okaże się, że żądanie ustanowienia kuratora lub wywieszenia pisma nie było
uzasadnione, sąd zarządzi doręczenie pisma w sposób właściwy, a w miarę potrzeby zniesie na
wniosek strony zainteresowanej postępowanie przeprowadzone z udziałem kuratora lub po
wywieszeniu pisma w budynku sądowym.

Art. 148. § 1. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są
jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie.
§ 2. Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy
sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Art. 149. § 1. Posiedzenia sądowe wyznacza przewodniczący z urzędu, ilekroć wymaga tego
stan sprawy.
§ 2. O posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony i osoby zainteresowane przez wezwanie lub
ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć
wezwanie na następne posiedzenie. Wezwanie powinno być doręczone co najmniej na tydzień przed
posiedzeniem. W wypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni.

Art. 150. W wezwaniu na posiedzenie oznacza się:

      1) imię, nazwisko i miejsce zamieszkania wezwanego;

2) sąd oraz miejsce i czas posiedzenia;
3) strony i przedmiot sprawy;
4) cel posiedzenia;
5) skutki niestawiennictwa.

Art. 151. Posiedzenia sądowe odbywają się w budynku sądowym, a poza tym budynkiem tylko
wówczas, gdy czynności sądowe muszą być wykonane w innym miejscu albo gdy odbycie posiedzenia
poza budynkiem sądowym ułatwia przeprowadzenie sprawy lub przyczynia się znacznie do
zaoszczędzenia kosztów.

Art. 152. Na posiedzenia jawne wstęp na salę sądową mają – poza stronami i osobami
wezwanymi – tylko osoby pełnoletnie. Na posiedzenia niejawne mają wstęp tylko osoby wezwane.

Art. 153. § 1. Sąd z urzędu zarządza odbycie całego posiedzenia lub jego części przy
drzwiach zamkniętych, jeżeli publiczne rozpoznanie sprawy zagraża porządkowi publicznemu lub
moralności lub jeżeli mogą być ujawnione okoliczności objęte ochroną informacji niejawnych.
§ 11. Sąd na wniosek strony zarządza odbycie posiedzenia lub jego części przy
drzwiach zamkniętych, gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące tajemnicę jej
przedsiębiorstwa.
§ 2. Sąd może ponadto zarządzić odbycie posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych
na wniosek strony, jeżeli podane przez nią przyczyny uzna za uzasadnione lub jeżeli roztrząsane
być mają szczegóły życia rodzinnego. Postępowanie dotyczące tego wniosku odbywa się przy
drzwiach zamkniętych. Postanowienie w tym przedmiocie sąd ogłasza publicznie.

Art. 154. § 1. Podczas posiedzenia odbywającego się przy drzwiach zamkniętych mogą być
obecni na sali: strony, interwenienci uboczni, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy,
prokurator oraz osoby zaufania po dwie z każdej strony.
§ 2. Ogłoszenie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie odbywa się publicznie.

Art. 155. § 1. Przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu,
zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia.
§ 2. Przewodniczący może odebrać głos, gdy przemawiający go nadużywa, jak również uchylić
pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne.

Art. 156. Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej
przyczyny.

Art. 157. § 1. Z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant sporządza protokół. Protokół
sporządza się, utrwalając przebieg posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo
obraz i dźwięk oraz pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 1.
§ 11. Jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą
urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, protokół jest
sporządzany wyłącznie pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 2.
§ 2. Przy wydawaniu wyroków zaocznych wystarcza zaznaczenie w aktach, że pozwany nie stawił się
na posiedzenie, nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności i nie złożył żadnych
wyjaśnień, oraz wzmianka co do ogłoszenia wyroku.
§ 3. Z posiedzenia niejawnego sporządza się notatkę urzędową, jeżeli nie wydano orzeczenia.

Art. 158. § 1. Protokół sporządzony pisemnie zawiera oznaczenie sądu, miejsca i daty
posiedzenia, nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, interwenientów, jak również
obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i
wzmianki co do jawności. Ponadto protokół sporządzony pisemnie powinien zawierać wymienienie
zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone, a także
czynności stron wpływające na rozstrzygnięcie sądu (ugoda, zrzeczenie się roszczenia, uznanie
powództwa, cofnięcie, zmiana, rozszerzenie lub ograniczenie żądania pozwu) oraz inne czynności
stron, które według szczególnych przepisów ustawy powinny być wciągnięte, wpisane, przyjęte,
złożone, zgłoszone lub wniesione do protokołu. Jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji
orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego
rozstrzygnięcia.
§ 2. Jeżeli przebiegu posiedzenia nie utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk
albo obraz i dźwięk, protokół sporządzony pisemnie powinien, oprócz danych i okoliczności
określonych w § 1, zawierać wnioski oraz twierdzenia stron, udzielone pouczenia, a także wyniki
postępowania dowodowego oraz inne okoliczności istotne dla przebiegu posiedzenia; zamiast
podania wniosków i twierdzeń można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze.
§ 3. Protokół sporządzony za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk
protokolant podpisuje podpisem elektronicznym gwarantującym identyfikację osoby protokolanta
oraz rozpoznawalność jakiejkolwiek późniejszej zmiany protokołu. Protokół sporządzony pisemnie
podpisują przewodniczący i protokolant.
§ 4. Jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia prawidłowego orzekania w sprawie, prezes sądu na
wniosek przewodniczącego może zarządzić sporządzenie transkrypcji odpowiedniej części protokołu
sporządzonego za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk. Transkrypcja
stanowi załącznik do protokołu.
§ 5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków
technicznych służących do utrwalania dźwięku albo obrazu i dźwięku, sposób sporządzania zapisów
dźwięku albo obrazu i dźwięku oraz sposób identyfikacji osób je sporządzających, jak również
sposób udostępniania oraz przechowywania takich zapisów, mając na uwadze:
1) konieczność właściwego zabezpieczenia zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku przed ich utratą,
zniekształceniem, nieuprawnionym dostępem, usunięciem lub inną nieuprawnioną zmianą, a także
rozpoznawalność dokonania uprawnionej zmiany lub usunięcia i identyfikacji osoby dokonującej
tych czynności;
2) minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań
publicznych, określone w odrębnych przepisach;
3) konieczność zmiany formatu zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku lub przeniesienia na inny
informatyczny nośnik danych w celu ponownego odtworzenia zapisu;
4) konieczność zapewnienia możliwości zapoznania się z zapisem dźwięku albo obrazu i dźwięku
oraz uzyskania z akt sprawy zapisu dźwięku.

Art. 159. (uchylony)

Art. 160. § 1. Strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu, nie później
jednak jak na następnym posiedzeniu, a jeśli idzie o protokół rozprawy, po której zamknięciu
nastąpiło wydanie wyroku – dopóki akta sprawy znajdują się w sądzie. Od zarządzenia
przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie tygodniowym od doręczenia im
zarządzenia.
§ 2. Zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku nie podlega sprostowaniu.

Art. 161. W toku posiedzenia wnioski, oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania wniosków
i oświadczeń można zamieścić w załączniku do protokołu. Jeżeli stronę zastępuje adwokat, radca
prawny, rzecznik patentowy lub Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, przewodniczący może
zażądać złożenia takiego załącznika w wyznaczonym terminie.

Art. 162. Strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecne, na najbliższym
posiedzeniu zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie
zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo
powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy
postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona
uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy.

Art. 163. § 1. Jeżeli kodeks przewiduje grzywnę bez określenia jej wysokości, grzywnę
wymierza się w kwocie do pięciu tysięcy złotych. Grzywny ściąga się w drodze egzekucji sądowej
na rzecz Skarbu Państwa.
§ 2. Ilekroć kodeks dopuszcza zarządzenie przymusowego sprowadzenia lub aresztowania, stosuje
się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego.
§ 3. O przymusowe sprowadzenie żołnierza w czynnej służbie wojskowej sąd zwraca się do dowódcy
jednostki wojskowej, w której pełni on służbę, lub do Żandarmerii Wojskowej, a o przymusowe
sprowadzenie funkcjonariusza Policji, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura
Antykorupcyjnego lub Straży Granicznej – do jego przełożonego.
§ 4. O ukaranie żołnierza w czynnej służbie wojskowej sąd występuje do dowódcy jednostki
wojskowej, w której pełni on służbę, a o ukaranie funkcjonariusza Policji, Biura Ochrony Rządu,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego lub Straży Granicznej – do jego
przełożonego.

Art. 164. Bieg terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego (termin sądowy)
rozpoczyna się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy kodeks
przewiduje doręczenie z urzędu – od jego doręczenia.

Art. 165. § 1. Terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego.
§ 2. Oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego
w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej
operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii
Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
§ 3. To samo dotyczy złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez
osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego oraz przez członka załogi polskiego
statku morskiego u kapitana statku.

Art. 166. Przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć lub skrócić termin sądowy na
wniosek zgłoszony przed upływem terminu, nawet bez wysłuchania strony przeciwnej.

Art. 167. Czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

Art. 168. § 1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej
winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
§ 2. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych
dla strony skutków procesowych.

Art. 169. § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym
czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
§ 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek.
§ 3. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności procesowej.
§ 4. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko
w wypadkach wyjątkowych.
§ 5. Postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu może być wydane na posiedzeniu
niejawnym.

Art. 170. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od
wyroku orzekającego unieważnienie małżeństwa lub rozwód albo ustalającego nieistnienie
małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła po uprawomocnieniu się wyroku nowy związek
małżeński.

Art. 171. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd
odrzuca.

Art. 172. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w
sprawie ani wykonania orzeczenia. Sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać
postępowanie lub wykonanie orzeczenia. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W razie uwzględnienia wniosku sąd może natychmiast przystąpić do rozpoznania sprawy.

Art. 173. Postępowanie ulega zawieszeniu z mocy prawa w razie zaprzestania czynności
przez sąd wskutek siły wyższej.

Art. 174. § 1. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu:
1) w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności
procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego
charakteru takiego przedstawiciela;
2) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki
uniemożliwiające jej działanie;
3) jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej
wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu;
4) jeżeli postępowanie dotyczy masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia
układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość
obejmującą likwidację majątku strony.
§ 2. W wypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4 zawieszenie ma skutek od chwili zdarzeń, które je
spowodowały. Zawieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu
tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy.
§ 3. W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 4, sąd wezwie syndyka albo zarządcę masy upadłości do
wzięcia udziału w sprawie, a jeżeli syndyk albo zarządca może odmówić wstąpienia do
postępowania, sąd wyznaczy mu odpowiedni termin do złożenia oświadczenia. Niezłożenie
w terminie oświadczenia co do wstąpienia do postępowania uważa się za odmowę wstąpienia.

Art. 175. W razie śmierci pełnomocnika procesowego postępowanie może toczyć się dalej
dopiero po wezwaniu strony niestawającej. Wezwanie doręcza się stronie w miejscu jej
rzeczywistego zamieszkania, zawiadamiając ją równocześnie o śmierci pełnomocnika procesowego. W
wypadku tym nie stosuje się art. 136 § 2.

Art. 1751. Jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest
obowiązkowe, w razie śmierci adwokata lub radcy prawnego, skreślenia z listy adwokatów lub
radców prawnych, utraty możliwości wykonywania zawodu albo utraty zdolności procesowej, sąd
zawiesza postępowanie z urzędu, wyznaczając odpowiedni termin do wskazania innego adwokata lub
radcy prawnego, i po upływie tego terminu podejmuje postępowanie. Przepis art. 175 stosuje się
odpowiednio.

Art. 176. Sąd zawiesi postępowanie na wniosek spadkobiercy, jeżeli powód dochodzi
przeciwko niemu wykonania obowiązku, należącego do długów spadkowych, a spadkobierca nie złożył
jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku i termin do złożenia takiego oświadczenia jeszcze nie
upłynął.

Art. 177. § 1. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu:
1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego;
2) jeżeli osoba trzecia wystąpiła przeciwko obu stronom z interwencją główną;
3) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej;
4) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć
wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej;
5) w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oraz
w razie niestawiennictwa powoda, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności,
a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy;
6) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu powoda albo niewskazania przez powoda
w wyznaczonym terminie adresu pozwanego lub danych pozwalających sądowi na ustalenie numerów,
o których mowa w art. 2081, lub niewykonania przez powoda innych zarządzeń nie można
nadać sprawie dalszego biegu.
§ 2. Jeżeli postępowanie karne, dyscyplinarne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte,
a jego rozpoczęcie zależy od wniosku strony, sąd wyznaczy termin do wszczęcia postępowania,
w innych wypadkach może zwrócić się do właściwego organu.

Art. 178. Sąd może również zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron.

Art. 179. § 1. W wypadku zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron albo wskutek
ich niestawiennictwa lub niemożności nadania sprawie dalszego biegu, zawieszenie wstrzymuje
tylko bieg terminów sądowych, które biegną dalej dopiero z chwilą podjęcia postępowania.
§ 2. We wszystkich innych wypadkach zawieszenia żadne terminy nie biegną i zaczynają biec
dopiero od początku z chwilą podjęcia postępowania. Terminy sądowe należy w miarę potrzeby
wyznaczać na nowo.
§ 3. Podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na
celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie powództwa lub dowodu. Czynności podejmowane
przez strony, a niedotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero z chwilą podjęcia
postępowania.

Art. 180. § 1. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna
zawieszenia, w szczególności:
1) w razie śmierci strony – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego
albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku;
2) w razie utraty zdolności sądowej – z chwilą ustalenia ogólnego następcy prawnego;
3) w razie braku przedstawiciela ustawowego – z chwilą jego ustanowienia;
4) gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – z chwilą uprawomocnienia
się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do
okoliczności, podjąć dalsze postępowanie;
5) w razie ogłoszenia upadłości strony – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania syndyka albo
zarządcy masy upadłości, a jeżeli syndyk albo zarządca może odmówić wstąpienia do postępowania
- z chwilą złożenia przez niego oświadczenia; w przypadku odmowy wstąpienia do postępowania
przez syndyka albo zarządcę masy upadłości, postępowanie podejmuje się z udziałem upadłego.
§ 2. Jeżeli w ciągu roku od dnia postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub
nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu
spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.

Art. 181. Sąd postanowi podjąć postępowanie na wniosek którejkolwiek ze stron:
1) gdy postępowanie zostało zawieszone na wniosek spadkobiercy – po złożeniu oświadczenia
o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo po upływie terminu do złożenia takiego oświadczenia;
2) w wypadku zawieszenia na wniosek obu stron albo wskutek niestawiennictwa – nie wcześniej niż
po upływie trzech miesięcy od zawieszenia, jeżeli strony we wniosku o zawieszenie nie oznaczyły
dłuższego terminu.

Art. 182. § 1. Sąd umarza postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron lub na wniosek
spadkobiercy, jak również z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek
o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu.
Ponadto sąd umorzy postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która
utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu
z tej przyczyny. Sąd także umorzy postępowanie w razie śmierci strony po upływie lat pięciu od
daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.
§ 2. Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa
ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie
ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.
§ 3. Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie
się zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem spraw o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód oraz
o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się wówczas w całości.
§ 4. Z umorzeniem postępowania umarzają się nawzajem także koszty stron w danej instancji.

Art. 1821. (uchylony)

Art. 183. Postanowienie w przedmiocie zawieszenia, podjęcia i umorzenia postępowania
może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

 

x