Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze
Księga pierwsza. Proces
Tytuł I. Sąd
Dział I. Właściwość sądu
Rozdział 1. Właściwość rzeczowa


Oddział 1 Podstawy właściwości

Art. 16. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których
zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.

Art. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy:
1) o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o
ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa
oraz o rozwiązanie przysposobienia;
2) o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów
użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii
układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych;
3) o roszczenia wynikające z Prawa prasowego;
4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy
złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności
majątkowej między małżonkami, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem
prawnym oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym;
41) o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni;
42) o uchylenie, stwierdzenie nieważności albo o ustalenie nieistnienia uchwał
organów osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa
przyznaje zdolność prawną;
43) o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji;
44) o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego
orzeczenia niezgodnego z prawem;
5) (uchylony)
6) (uchylony)

Art. 18. § 1. Jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy w sądzie rejonowym powstanie zagadnienie
prawne budzące poważne wątpliwości, sąd ten może przekazać sprawę do rozpoznania sądowi
okręgowemu. Postanowienie o przekazaniu sprawy wymaga uzasadnienia.
§ 2. Sąd okręgowy może przed pierwszą rozprawą odmówić przyjęcia sprawy do rozpoznania i
zwrócić sprawę sądowi rejonowemu, jeżeli uzna, że poważne wątpliwości nie zachodzą.
Postanowienie zapada na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów i wymaga uzasadnienia.
Ponowne przekazanie tej samej sprawy przez sąd rejonowy nie jest dopuszczalne.

Oddział 2 Wartość przedmiotu sporu

Art. 19. § 1. W sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego
przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu.
§ 2. W innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną
wartość przedmiotu sporu, uwzględniając postanowienia zawarte w artykułach poniższych.

Art. 20. Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów,
żądanych obok roszczenia głównego.

Art. 21. Jeżeli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość.

Art. 22. W sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się wartość przedmiotu sporu
stanowi suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok – za cały czas
ich trwania.

Art. 23. W sprawach o istnienie, unieważnienie albo rozwiązanie umowy najmu lub
dzierżawy, o wydanie albo odebranie przedmiotu najmu lub dzierżawy, wartość przedmiotu sporu
stanowi przy umowach zawartych na czas oznaczony – suma czynszu za czas sporny, lecz nie więcej
niż za rok; przy umowach zawartych na czas nieoznaczony – suma czynszu za okres trzech
miesięcy.

Art. 231. W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia
lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi, przy umowach na czas określony
- suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a przy umowach na
czas nieokreślony – za okres jednego roku.

Art. 232. W sprawach o wydanie nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego
lub na podstawie tytułu innego niż najem lub dzierżawa wartość przedmiotu sporu oblicza się
przyjmując, stosownie do rodzaju nieruchomości i sposobu korzystania z niej, podaną przez
powoda sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy należnemu od danego
rodzaju nieruchomości.

Art. 24. W sprawach o zabezpieczenie, zastaw lub hipotekę wartość przedmiotu sporu
stanowi suma wierzytelności. Jeżeli jednak przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą
wartość niż wierzytelność, rozstrzyga wartość mniejsza.

Art. 25. § 1. Sąd może na posiedzeniu niejawnym sprawdzić wartość przedmiotu sporu
oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym celu dochodzenie.
§ 2. Po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed
wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
§ 3. Jeżeli sąd w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu sporu uzna się za niewłaściwy,
przekaże sprawę sądowi właściwemu; jeżeli jest kilka sądów właściwych – przekaże temu z nich,
który wskaże powód.

Art. 26. Po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość przedmiotu sporu nie
podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.

 

x