Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze
Księga druga. Postępowanie nieprocesowe
Tytuł II. Przepisy dla poszczególnych rodzajów spraw
Dział III. Sprawy z zakresu prawa rzeczowego


Art. 606. W sprawach z zakresu prawa rzeczowego właściwy jest sąd położenia rzeczy.

Art. 607. Do wniosków, dotyczących nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej lub
dla których prowadzony jest zbiór dokumentów, należy dołączyć odpis z księgi wieczystej albo
zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów.

Art. 608. Sprawy z zakresu prawa rzeczowego rozpoznawane są na rozprawie, chyba że
przepis szczególny stanowi inaczej.

Art. 609. § 1. Do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności uprawniony
jest każdy zainteresowany.
§ 2. Jeżeli wnioskodawca nie wskazuje innych zainteresowanych, orzeczenie może zapaść dopiero
po wezwaniu innych zainteresowanych przez ogłoszenie. Sąd może zarządzić ogłoszenie również w
innych wypadkach, jeżeli uzna to za wskazane.
§ 3. Ogłoszenie powinno zawierać dokładne określenie rzeczy, imię i nazwisko posiadacza rzeczy,
a jeżeli chodzi o rzeczy ruchome – również jego miejsce zamieszkania.

Art. 610. § 1. Poza tym do ogłoszenia i orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o
stwierdzeniu nabycia spadku. Termin wskazany w ogłoszeniu wynosi jednak trzy miesiące.
§ 2. Jeżeli w terminie tym nikt się nie zgłosi albo zgłosiwszy się własności nie wykaże, sąd
stwierdzi zasiedzenie, jeżeli zostało ono udowodnione.

Oddział 1 Przepadek rzeczy na podstawie prawa celnego

Art. 6101. § 1. Przepisy niniejszego oddziału stosuje się w sprawach o
przepadek rzeczy będących towarami, które na podstawie przepisów prawa celnego podlegają
przepadkowi.
§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, właściwy jest sąd miejsca zajęcia lub zatrzymania rzeczy
będących towarami przez organ celny.

Art. 6102. § 1. Postępowanie wszczyna się na wniosek organu celnego. Do
wniosku dołącza się protokół z pouczenia o obowiązku wskazania w Polsce pełnomocnika do
doręczeń oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, jeżeli protokół taki został
sporządzony.
§ 2. Organ celny może domagać się w jednym wniosku orzeczenia przepadku rzeczy będących
towarami zajętymi lub zatrzymanymi w tych samych okolicznościach faktycznych, jeżeli ponadto
sąd jest właściwy dla każdej sprawy.

Art. 6103. Uczestnikowi zamieszkałemu za granicą, który w postępowaniu w
sprawach celnych nie ustanowił pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Polsce, ani
nie wskazał w Polsce pełnomocnika do doręczeń, przeznaczone dla niego pisma sądowe pozostawia
się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W razie ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia
sprawy zamieszkałego w Polsce, który nie może być pełnomocnikiem procesowym, jego ustanowienie
uważa się za wskazanie pełnomocnika do doręczeń.

Art. 6104. Wyznaczenie rozprawy zależy od uznania sądu.

Art. 6105. Do wykonania orzeczenia o przepadku towaru jest obowiązany
właściwy organ celny. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w
przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów prawa
celnego.

Oddział 2 Przepadek pojazdów

Art. 6106. § 1. Przepisy niniejszego oddziału stosuje się w sprawach o
przepadek pojazdów, które na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym podlegają przepadkowi
na rzecz powiatu.
§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, właściwy jest sąd miejsca, z którego usunięto pojazd.
§ 3. Sprawy, o których mowa w § 1, są rozpoznawane na posiedzeniu niejawnym, chyba że sąd
postanowi inaczej.

Art. 6107. § 1. Postępowanie wszczyna się na wniosek starosty.
§ 2. Starosta może domagać się w jednym wniosku orzeczenia przepadku pojazdów usuniętych w tych
samych okolicznościach faktycznych, jeżeli ponadto sąd jest właściwy dla każdej sprawy.

Art. 611. Zarządca nieruchomości ustanowiony na podstawie art. 203 i 269 § 1 Kodeksu
cywilnego obowiązany jest niezwłocznie zgłosić wniosek o ujawnienie zarządu w księdze
wieczystej lub w zbiorze dokumentów.

Art. 612. § 1. Od chwili ustanowienia zarządcy współwłaściciele lub użytkownik mogą
używać rzeczy tylko o tyle, o ile nie przeszkadza to wykonywaniu zarządu. Na wniosek innego
współwłaściciela lub zarządcy współwłaściciel lub użytkownik może być pozbawiony używania
rzeczy, jeżeli przeszkadza zarządcy w wykonywaniu czynności.
§ 2. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Art. 613. § 1. Nadwyżkę dochodów po pokryciu wydatków wypłaca się współwłaścicielom lub
użytkownikom w terminach przez sąd określonych.
§ 2. Sąd może postanowić, aby zarządca wydawał współwłaścicielom nadwyżkę dochodów w naturze.

Art. 614. Sąd uchyli zarząd, gdy odpadnie podstawa dalszego jego trwania.

Art. 615. Jeżeli powyższe przepisy nie stanowią inaczej, do wyznaczenia zarządcy i
sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z
nieruchomości.

Art. 616. Z wyjątkiem spraw przewidzianych w art. 199, 201 i 202 Kodeksu cywilnego, jak
również spraw dotyczących powołania i odwołania zarządcy, wyznaczenie rozprawy zależy od
uznania sądu.

Art. 617. We wniosku o zniesienie współwłasności należy dokładnie określić rzecz mającą
ulec podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności.

Art. 618. § 1. W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o
prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia
współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia
współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne.
§ 2. Z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w
sprawach wymienionych w paragrafie poprzedzającym jest niedopuszczalne. Sprawy będące w toku
przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie
współwłasności. Jeżeli jednak postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po
wydaniu wyroku, przekazanie następuje tylko wówczas, gdy sąd drugiej instancji uchyli wyrok i
sprawę przekaże do ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawach, które nie zostały
przekazane, sąd umarza z chwilą zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności.
§ 3. Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może
dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w
postępowaniu o zniesienie współwłasności.

Art. 619. § 1. W postępowaniu o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego sąd
ustala jego skład i wartość, w szczególności obszar i rodzaj nieruchomości wchodzących w skład
tego gospodarstwa oraz obszar i rodzaj nieruchomości stanowiących już własność współwłaścicieli
i ich małżonków, a w miarę potrzeby także okoliczności przewidziane w art. 216 Kodeksu
cywilnego.
§ 2. Podział w naturze nastąpi po zasięgnięciu opinii biegłych co do sposobu podziału.

Art. 620. (uchylony)

Art. 621. Projektowany sposób podziału nieruchomości na części powinien być zaznaczony
na planie sporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach
wieczystych.

Art. 622. § 1. W toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd powinien nakłaniać
współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując im sposoby mogące do tego
doprowadzić.
§ 2. Gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności,
sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli spełnione zostaną wymagania, o
których mowa w dwóch artykułach poprzedzających, a projekt podziału nie sprzeciwia się prawu
ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób
uprawnionych.

Art. 623. Jeżeli brak podstaw do wydania postanowienia w myśl artykułu poprzedzającego,
a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części
odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności
zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty
pieniężne.

Art. 624. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia przyznającego dotychczasowym
współwłaścicielom części lub jednemu z nich całość rzeczy, własność przechodzi na uczestników
wskazanych w postanowieniu. Jeżeli w wyniku podziału całość rzeczy albo jej część przypadnie
współwłaścicielowi, który nie włada tą rzeczą lub jej częścią, sąd w postanowieniu o zniesieniu
współwłasności orzeknie również co do wydania jej przez pozostałych współwłaścicieli,
określając stosownie do okoliczności termin wydania. Określenie terminu wydania nieruchomości
wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego lub jej części powinno nastąpić z uwzględnieniem
interesu społeczno-gospodarczego.

Art. 625. W postanowieniu zarządzającym sprzedaż rzeczy należących do współwłaścicieli
sąd bądź rozstrzygnie o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli, bądź też tylko zarządzi
sprzedaż, odkładając rozstrzygnięcie o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli oraz o podziale
sumy uzyskanej ze sprzedaży do czasu jej przeprowadzenia.

Art. 626. § 1. We wniosku o ustanowienie drogi koniecznej należy wskazać właścicieli
wszystkich nieruchomości, przez które mogłaby prowadzić droga, aby nieruchomość wnioskodawcy
miała odpowiedni dostęp do drogi publicznej.
§ 2. Przed wydaniem postanowienia o ustanowieniu drogi koniecznej sąd powinien przeprowadzić
dowód z oględzin nieruchomości, chyba że okoliczności istotne dla wytyczenia drogi koniecznej
są niesporne i niewątpliwe albo że przeprowadzenie dowodu z innych przyczyn nie jest potrzebne.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu.

Art. 6261. § 1. Sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na
posiedzeniu niejawnym.
§ 2. Uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały
wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.
§ 3. Nie stanowi przeszkody do wpisu okoliczność, że po złożeniu wniosku wnioskodawca bądź inny
uczestnik postępowania zmarł lub został pozbawiony albo ograniczony w możliwości rozporządzania
prawem albo w zdolności do czynności prawnych.
§ 4. (utracił moc)
§ 5. Jeżeli wpis do księgi wieczystej ma nastąpić na wniosek zawarty w akcie notarialnym, za
wartość prawa podlegającego ujawnieniu przyjmuje się, zawartą w akcie notarialnym, wartość
przedmiotu podaną przez strony. W takim przypadku przepisu art. 25 nie stosuje się.

Art. 6262. § 1. Wniosek o dokonanie wpisu składa się na urzędowym formularzu.
§ 2. Przepis § 1 nie dotyczy wniosku zawartego w akcie notarialnym, o którym mowa w art.
6264.
§ 3. Do wniosku o dokonanie wpisu należy dołączyć dokumenty, stanowiące podstawę wpisu
w księdze wieczystej, z zastrzeżeniem § 31.
§ 31. Do wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej na podstawie tytułu
wykonawczego, o którym mowa w art. 783 § 4, należy dołączyć dokument uzyskany z systemu
teleinformatycznego umożliwiający sądowi weryfikację istnienia i treści tytułu wykonawczego.
§ 4. Jeżeli z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że nastąpiła zmiana w prawie własności,
sąd, zwracając wniosek, stosuje art. 62613 § 1.
§ 5. Wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty,
osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które
może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy
wniosek może złożyć uprawniony organ.

Art. 6263. W postępowaniu wieczystoksięgowym nie stosuje się przepisów o
wznowieniu postępowania.

Art. 6264. Przekazanie przez notariusza sądowi wypisu aktu notarialnego
zawierającego wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej, na podstawie odrębnych przepisów,
uważa się za złożenie wniosku przez uprawnionego.

Art. 6265. Jeżeli z treści wniosku i dołączonych dokumentów wynika, że
nastąpiła zmiana prawa własności, cofnięcie wniosku o wpis tego prawa jest niedopuszczalne.

Art. 6266. § 1. O kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku
do właściwego sądu. Za chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu
wniosek wpłynął do sądu.
§ 2. Wnioski, które wpłynęły w tej samej chwili, będą uważane za złożone równocześnie.

Art. 6267. § 1. Wniosek o wpis powinien być w dniu wpływu do sądu
zarejestrowany niezwłocznie w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem.
§ 2. Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych zaznacza się w
odpowiednim dziale księgi wieczystej numer wniosku (wzmianka o wniosku).
§ 3. Wzmiankę o wniosku wykreśla się z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu, po
uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie dokonania wpisu lub o odrzuceniu wniosku albo o
umorzeniu postępowania albo po uprawomocnieniu się zarządzenia o zwrocie wniosku.
§ 4. W razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej dokonany przez referendarza stosuje
się odpowiednio przepisy § 1 i § 2. Wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu po rozpoznaniu
skargi.

Art. 6268. § 1. Wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach,
chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu.
§ 2. Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku
dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
§ 21. Przed rozpoznaniem wniosku o wpis na podstawie tytułu wykonawczego, o którym
mowa w art. 783 § 4, istnienie i treść tego tytułu podlegają zweryfikowaniu przez sędziego lub
referendarza sądowego w systemie teleinformatycznym.
§ 3. Rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, sąd
z urzędu bada zgodność danych wskazanych we wniosku z danymi wynikającymi z systemów
prowadzących ewidencje powszechnych numerów identyfikacyjnych, chyba że istnieją przeszkody
faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia.
§ 4. Rozpoznając wniosek o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej prowadzonej w
systemie informatycznym, sąd ponadto dokonuje z urzędu sprawdzenia danych wskazanych we wniosku
i ujawnionego w księdze wieczystej oznaczenia nieruchomości z danymi katastru nieruchomości,
chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia.
§ 5. Niezgodność danych, o których mowa w § 3 i § 4, stanowi przeszkodę do dokonania wpisu.
§ 6. W postępowaniu wieczystoksięgowym wpis w księdze wieczystej jest orzeczeniem. Uzasadnienia
wpisu nie sporządza się.
§ 7. Wpisem w księdze wieczystej jest również wykreślenie.
§ 8. W księdze wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym podpisany przez sędziego lub
referendarza sądowego wpis uważa się za dokonany dopiero z chwilą jego zapisania w centralnej
bazie danych ksiąg wieczystych.
§ 9. Przez podpis, o którym mowa w § 8, rozumie się dane w postaci elektronicznej, które wraz z
innymi danymi, do których zostały dołączone, służą do identyfikacji sędziego lub referendarza
sądowego dokonującego czynności w systemie informatycznym.
§ 10. Założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu.

Art. 6269. Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją
przeszkody do jego dokonania.

Art. 62610. § 1. O dokonanym wpisie sąd zawiadamia uczestników postępowania.
Nie zawiadamia się uczestnika, który na piśmie zrzekł się zawiadomienia.
§ 2. Zawiadomienie zawiera istotną treść wpisu.
§ 3. Apelację od wpisu wnosi się w terminie dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia o wpisie.
Dla uczestnika, który zrzekł się zawiadomienia, termin ten biegnie od dnia dokonania wpisu.

Art. 62611. § 1. Niezwłocznie po wniesieniu apelacji sąd z urzędu wpisuje
wzmiankę o apelacji.
§ 2. W razie wniesienia skargi kasacyjnej, wpisu wzmianki o skardze kasacyjnej dokonuje się z
urzędu niezwłocznie po przedstawieniu przez zainteresowanego zawiadomienia o wniesieniu skargi
kasacyjnej.
§ 3. Do wzmianki o apelacji i o skardze kasacyjnej odpowiednio stosuje się art.
6267.

Art. 62612. § 1. Osoba, na rzecz której wpisane jest prawo lub roszczenie w
księdze wieczystej, jej przedstawiciel albo pełnomocnik do doręczeń mają obowiązek
niezwłocznego zawiadomienia sądu prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie adresu
względnie wskazania adresu do doręczeń. Osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą jest
obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spadkobierców lub innych następców prawnych osoby,
na rzecz której jest wpisane prawo w księdze wieczystej.
§ 3. W razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w § 1 i 2, pismo sądowe pozostawia się w
aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany.

Art. 62613. § 1. Sąd z urzędu dokona wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże
niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W
razie stwierdzenia, że dla tej samej nieruchomości albo dla tego samego ograniczonego prawa
rzeczowego prowadzi się dwie lub więcej ksiąg wieczystych, ujawniających odmienny stan prawny,
wpisu ostrzeżenia dokonuje się we wszystkich księgach wieczystych założonych dla tej
nieruchomości.
§ 2. Sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z
rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu.

 

x