Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Część druga. Postępowanie zabezpieczające
Tytuł I. Przepisy ogólne


Art. 730. § 1. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd
polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia.
§ 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po
uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia
tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin
spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Art. 7301. § 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub
uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu
zabezpieczenia.
§ 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia
uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób
uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
§ 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników
postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego
nie obciążać ponad potrzebę.

Art. 731. Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa
stanowi inaczej.

Art. 732. Zabezpieczenie udzielane jest na wniosek, a w wypadkach, w których
postępowanie może być wszczęte z urzędu – także z urzędu.

Art. 733. Udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd
wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem
upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.

Art. 734. Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy
rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji. Jeżeli nie można ustalić takiego sądu, właściwy jest
sąd, w którego okręgu ma być wykonane postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, a z braku tej
podstawy lub w przypadku, w którym postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia miałoby być
wykonane w okręgach różnych sądów – sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Wniosek o udzielenie
zabezpieczenia zgłoszony w toku postępowania rozpoznaje sąd tej instancji, w której toczy się
postępowanie, z wyjątkiem przypadku, gdy sądem tym jest Sąd Najwyższy. Wtedy o zabezpieczeniu
orzeka sąd pierwszej instancji.

Art. 735. § 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu na posiedzeniu
niejawnym, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
§ 2. W sprawie, którą rozpoznaje sąd w składzie trzyosobowym, w przypadku niecierpiącym zwłoki
postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia może być wydane przez sąd w składzie
jednego sędziego.

Art. 736. § 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom
przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać:
1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy
zabezpieczenia;
2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek.
§ 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania, należy
nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy.
§ 3. Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia
liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz
z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane koszty
postępowania.
§ 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza
się na rachunku depozytowym sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis art. 752
stosuje się odpowiednio.

Art. 737. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie
później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej. Jeżeli ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na rozprawie, należy ją wyznaczyć
tak, aby rozprawa mogła odbyć się w terminie miesięcznym od dnia wpływu wniosku.

Art. 738. Sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za
podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.

Art. 739. § 1. Wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia sąd może uzależnić od
złożenia przez uprawnionego kaucji na zabezpieczenie roszczeń obowiązanego powstałych w wyniku
wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. Z kaucji tej będzie przysługiwało obowiązanemu
pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi należnościami zaraz po kosztach egzekucyjnych.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy uprawnionym jest Skarb Państwa oraz w wypadku
zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych, o rentę, a także należności pracownika w sprawach
z zakresu prawa pracy, w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia
pracownika.

Art. 740. § 1. Postanowienie, w przedmiocie zabezpieczenia, wydane na posiedzeniu
niejawnym, a podlegające wykonaniu przez organ egzekucyjny, sąd doręcza tylko uprawnionemu,
chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Doręczenia obowiązanemu dokonuje organ egzekucyjny
równocześnie z przystąpieniem do wykonania postanowienia.
§ 2. W wypadkach objętych § 1 obowiązanemu nie doręcza się również zażalenia uprawnionego ani
postanowienia sądu drugiej instancji rozstrzygającego o tym zażaleniu.
§ 3. Jeżeli ustanowiono jako zabezpieczenie zarząd nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem
rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo
częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego, doręczenia obowiązanemu postanowienia o udzieleniu
zabezpieczenia dokonuje zarządca ustanowiony przez sąd. Jeżeli obowiązany odmawia przyjęcia
postanowienia albo gdy zarządca jest wprowadzony w zarząd przez komornika, doręczenia
postanowienia o zabezpieczeniu dokonuje komornik.

Art. 741. Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia
przysługuje zażalenie.

Art. 742. § 1. Obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego
postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna
zabezpieczenia. Jeżeli obowiązany złoży na rachunek depozytowy sądu sumę zabezpieczenia żądaną
przez uprawnionego we wniosku o udzielenie zabezpieczenia, zabezpieczenie upada. Przepis
art. 7541 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Postanowienie w przedmiocie uchylenia lub ograniczenia zabezpieczenia może zapaść tylko po
przeprowadzeniu rozprawy.
§ 3. Wniesienie zażalenia na postanowienie uchylające lub zmieniające postanowienie
o udzieleniu zabezpieczenia wstrzymuje wykonanie postanowienia.
§ 4. Przepisów § 2 i § 3 nie stosuje się, gdy uchylenie postanowienia o udzieleniu
zabezpieczenia nastąpiło na skutek złożenia przez obowiązanego na rachunek depozytowy sądu sumy
wystarczającej do zabezpieczenia.
§ 5. Do sumy złożonej przez obowiązanego na rachunek depozytowy sądu przepis art. 752 stosuje
się odpowiednio.

Art. 743. § 1. Jeżeli postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu
w drodze egzekucji, do wykonania tego postanowienia stosuje się odpowiednio przepisy
o postępowaniu egzekucyjnym, z tym jednak, że sąd nadaje postanowieniu o udzieleniu
zabezpieczenia klauzulę wykonalności z urzędu. W razie zbiegu zabezpieczenia udzielonego przez
sąd i organ administracyjny przepisy art. 773 i art. 774 nie mają zastosowania, z wyjątkiem
wypadków przewidzianych w art. 751.
§ 2. Jeżeli z uwagi na swą treść postanowienie podlega wykonaniu w inny sposób, stosuje się
odpowiednio przepisy dotyczące tego sposobu. Podstawą przeprowadzenia postępowania jest wtedy
postanowienie zaopatrzone z urzędu przez przewodniczącego we wzmiankę o wykonalności.
§ 3. Jeżeli wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu zostało uzależnione od złożenia przez
uprawnionego kaucji na zabezpieczenie roszczeń obowiązanego, powstałych w wyniku wykonania
postanowienia o zabezpieczeniu, sąd nadaje mu klauzulę wykonalności albo przewodniczący
zaopatruje je we wzmiankę o wykonalności, po złożeniu kaucji.

Art. 7431. § 1. Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane przeciwko
osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do podjęcia czynności związanych
z wykonaniem zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego.
§ 2. W terminie tygodnia od dnia dokonania pierwszej czynności związanej z wykonaniem
zabezpieczenia małżonek obowiązanego może sprzeciwić się wykonaniu postanowienia o udzieleniu
zabezpieczenia, o czym organ wykonujący zabezpieczenie niezwłocznie zawiadamia uprawnionego.
§ 3. Sprzeciw małżonka obowiązanego, o którym mowa w § 2, nie wstrzymuje wykonania
zabezpieczenia. Jeżeli jednak zabezpieczenie prowadzi do zaspokojenia uprawnionego, wstrzymuje
się wypłatę pieniędzy uzyskanych w postępowaniu zabezpieczającym.
§ 4. W razie sprzeciwu, o którym mowa w § 2, uprawniony może w terminie dwóch tygodni od dnia
zawiadomienia, pod rygorem upadku zabezpieczenia w zakresie wykonania na mieniu wchodzącym
w skład majątku wspólnego, wystąpić do sądu o nadanie temu postanowieniu klauzuli wykonalności
przeciwko małżonkowi obowiązanego. Przepisy art. 787 stosuje się odpowiednio. Upadek, o którym
mowa w zdaniu pierwszym, następuje również w razie oddalenia wniosku o nadanie klauzuli
wykonalności. Przepis art. 7541 § 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 744. § 1. W razie prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia
powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania, zabezpieczenie upada.
§ 2. Zabezpieczenie upada również, gdy zostało udzielone przed wszczęciem postępowania, jeżeli
uprawniony nie wystąpił we wszczętym postępowaniu w sprawie o całość roszczenia lub też
wystąpił o roszczenia inne niż to, które zostało zabezpieczone.
§ 3. W sprawach wymienionych w § 1 i § 2 przepis art. 7541 § 3 stosuje się
odpowiednio.

Art. 745. § 1. O kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu
kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach postępowania zabezpieczającego później
powstałych rozstrzyga na wniosek strony sąd, który udzielił zabezpieczenia.
§ 2. Jeżeli postanowienie, w którym udzielono zabezpieczenia, zostało wydane przed wszczęciem
postępowania w sprawie, a uprawniony nie zachował wyznaczonego mu terminu do jej wszczęcia,
obowiązany może w terminie dwóch tygodni od upływu tego terminu złożyć wniosek o przyznanie mu
kosztów. W tym terminie wniosek taki może zgłosić uprawniony, jeżeli nie wytoczył sprawy
dlatego, że obowiązany zaspokoił jego roszczenie.

Art. 746. § 1. Jeżeli uprawniony nie wniósł pisma wszczynającego postępowanie
w wyznaczonym terminie albo cofnął pozew lub wniosek, jak również gdy pozew lub wniosek
zwrócono albo odrzucono albo powództwo bądź wniosek oddalono lub postępowanie umorzono, a także
w przypadkach wskazanych w art. 744 § 2, obowiązanemu przysługuje przeciwko uprawnionemu
roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia. Roszczenie wygasa,
jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od dnia jego powstania.
§ 11. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej termin, o którym mowa w § 1,
rozpoczyna bieg w dniu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego jej wniesieniem.
§ 2. Uprawnieni, którzy łącznie uzyskali zabezpieczenie, ponoszą solidarną odpowiedzialność za
wyrządzoną szkodę.
§ 3. Jeżeli w terminie miesiąca od rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w § 1 lub
11, obowiązany nie wytoczył powództwa, sąd zwraca uprawnionemu, na jego wniosek,
kaucję złożoną na zabezpieczenie roszczenia.

x