Kodeks Postępowania Cywilnego
kodeks|kodeks.wirt.pl

Ujednolicone najważniejsze ustawy polskie

stan na 2014.05.15

Część czwarta. Przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego
Księga pierwsza. Jurysdykcja krajowa
Tytuł III. Jurysdykcja krajowa w procesie


Art. 1103. Sprawy rozpoznawane w procesie należą do jurysdykcji krajowej, jeżeli pozwany
ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 11031. § 1. Sprawy małżeńskie oraz sprawy dotyczące małżeńskich
stosunków majątkowych należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:
1) oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu
w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce
zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
2) małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania
miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
3) małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy
bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu
w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
4) oboje małżonkowie są obywatelami polskimi.
§ 2. Jurysdykcja krajowa jest wyłączna, jeżeli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz
mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3. Jurysdykcja krajowa w sprawie małżeńskiej obejmuje także orzekanie o władzy rodzicielskiej
nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków.

Art. 11032. § 1. Sprawy ze stosunków między rodzicami i dziećmi należą do
jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:
1) dziecko albo przysposobiony lub przysposabiający mają miejsce zamieszkania lub miejsce
zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej lub
2) powód, jeżeli nie jest nim dziecko, ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem
postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
3) powód, jeżeli nie jest nim dziecko, jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu
miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego
pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
4) powód i pozwany są obywatelami polskimi.
§ 2. Jurysdykcja krajowa jest wyłączna, jeżeli wszystkie osoby występujące jako strony są
obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu
w Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 11033. § 1. Sprawy o alimenty oraz sprawy o roszczenia związane
z ustaleniem pochodzenia dziecka należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy powodem jest
uprawniony, który ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej
Polskiej.
§ 2. Sprawa o alimenty rozpoznawana łącznie ze sprawą małżeńską należy do jurysdykcji krajowej
także wtedy, gdy do jurysdykcji krajowej należy sprawa małżeńska.
§ 3. Sprawa o roszczenia związane z ustaleniem pochodzenia dziecka rozpoznawana łącznie ze
sprawą o ustalenie pochodzenia dziecka należy do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy do
jurysdykcji krajowej należy sprawa o ustalenie pochodzenia dziecka.

Art. 11034. § 1. Sprawy z zakresu prawa pracy, w których pracownik jest
powodem, należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy praca zazwyczaj jest, była lub miała
być wykonywana w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2. Sprawy z powództwa pracownika, dotyczące zapewnienia warunków zatrudnienia zgodnie z art.
671 i art. 672Kodeksu pracy, należą do jurysdykcji krajowej także wtedy,
gdy pracownik jest albo był skierowany do pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez
pracodawcę mającego siedzibę w państwie będącym członkiem Unii Europejskiej.
§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, gdy pracownik został skierowany do pracy na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę w państwie niebędącym
członkiem Unii Europejskiej.

Art. 11035. § 1. Sprawy ze stosunku ubezpieczenia przeciwko ubezpieczycielowi
należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:
1) powód ma miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej lub
2) istnieje jurysdykcja krajowa w sprawie przeciwko ubezpieczycielowi głównemu, a pozwany
ubezpieczyciel jest współubezpieczycielem, lub
3) zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło w Rzeczypospolitej Polskiej, a sprawa dotyczy
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, ubezpieczenia nieruchomości albo ubezpieczenia
nieruchomości i ruchomości, gdy powstała na nich szkoda wynikła z jednego zdarzenia.
§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, ubezpieczyciel jest traktowany jako mający miejsce
zamieszkania albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ma zakład lub oddział
w Rzeczypospolitej Polskiej, a sprawa wynikła z działalności tego zakładu lub oddziału.

Art. 11036. § 1. Sprawy wynikające z umów, jeżeli powodem jest konsument,
należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy konsument ma miejsce zamieszkania lub miejsce
zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej i w Rzeczypospolitej Polskiej podjął czynności
niezbędne do zawarcia umowy.
§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, druga strona umowy z konsumentem jest traktowana jak
podmiot mający miejsce zamieszkania albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ma zakład
lub oddział w Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa z konsumentem została zawarta w ramach
działalności zakładu lub oddziału.

Art. 11037. Sprawy rozpoznawane w procesie, inne niż wymienione w art.
11031-11036, należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy dotyczą:
1) zobowiązania wynikającego z czynności prawnej, które zostało wykonane albo ma lub miało być
wykonane w Rzeczypospolitej Polskiej;
2) zobowiązania niewynikającego z czynności prawnej, które powstało w Rzeczypospolitej
Polskiej;
3) działalności znajdującego się w Rzeczypospolitej Polskiej zakładu lub oddziału pozwanego;
4) roszczenia o prawo majątkowe, a pozwany ma majątek w Rzeczypospolitej Polskiej lub
przysługują mu prawa majątkowe w Rzeczypospolitej Polskiej o znacznej wartości w stosunku do
wartości przedmiotu sporu;
5) przedmiotu sporu znajdującego się w Rzeczypospolitej Polskiej;
6) spadku po osobie, która w chwili śmierci miała miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego
pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 11038. § 1. Do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o prawa
rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej,
jak również sprawy ze stosunku najmu, dzierżawy i innych stosunków dotyczących używania takiej
nieruchomości, z wyjątkiem spraw o czynsz i inne należności związane z używaniem lub
pobieraniem pożytków z takiej nieruchomości.
§ 2. Do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą także sprawy niewymienione w § 1 w zakresie,
w którym rozstrzygnięcie dotyczy praw rzeczowych, posiadania lub używania nieruchomości
położonej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 11039. Do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o rozwiązanie
osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, jak również o uchylenie lub
stwierdzenie nieważności uchwał ich organów, jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna
niebędąca osobą prawną ma siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 110310. § 1. Jeżeli do jurysdykcji krajowej należy sprawa z powództwa
głównego, jurysdykcja ta obejmuje również sprawę z powództwa wzajemnego.
§ 2. Jeżeli w sprawie występuje współuczestnictwo materialne, a jurysdykcja krajowa istnieje
w stosunku do jednego ze współuczestników, sprawa należy do jurysdykcji krajowej w stosunku do
wszystkich współuczestników.

Art. 1104. § 1. Strony oznaczonego stosunku prawnego mogą umówić się na piśmie
o poddanie wynikłych lub mogących wyniknąć z niego spraw o prawa majątkowe jurysdykcji sądów
polskich.
§ 2. Poddanie jurysdykcji sądów polskich spraw, o których mowa w § 1, może nastąpić również
przez wdanie się w spór co do istoty sprawy, jeżeli pozwany nie podniesie zarzutu braku
jurysdykcji krajowej.
§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w sprawach, które według przepisów prawa polskiego
należą do wyłącznej jurysdykcji sądów państwa obcego.

Art. 1105. § 1. Strony oznaczonego stosunku prawnego mogą umówić się na piśmie
o poddanie jurysdykcji sądów państwa obcego wynikłych lub mogących wyniknąć z niego spraw
o prawa majątkowe, wyłączając jurysdykcję sądów polskich, jeżeli umowa taka jest skuteczna
według prawa mającego do niej zastosowanie w państwie obcym.
§ 2. Umowa wyłączająca jurysdykcję sądów polskich nie może dotyczyć spraw:
1) należących do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich;
2) z zakresu prawa pracy, chyba że umowa zostanie zawarta po powstaniu sporu;
3) wynikłych lub mogących wyniknąć z umów zawartych przez konsumenta, który ma miejsce
zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) wynikłych lub mogących wyniknąć ze stosunku ubezpieczenia.
§ 3. Jurysdykcji sądów polskich nie wyłącza umowa, na podstawie której tylko jedna ze stron
może wytoczyć powództwo przed sądy państwa obcego.
§ 4. W sprawach wymienionych w § 2 pkt 3 dopuszczalne jest zawarcie umowy, na podstawie której
konsument może wytoczyć powództwo przed sądy państwa obcego.
§ 5. W sprawach wymienionych w § 2 pkt 4 dopuszczalne jest zawarcie umowy, na podstawie której
powództwo przeciwko ubezpieczycielowi może być wytoczone przed sądy państwa obcego.
§ 6. Jeżeli strony zawarły umowę wyłączającą jurysdykcję sądów polskich, art. 1104 § 2 stosuje
się odpowiednio.

Art. 11051. Wymaganie zawarcia umowy na piśmie, przewidziane w art. 1104 § 1
i art. 1105 § 1, jest spełnione, jeżeli umowa jest zamieszczona w dokumencie podpisanym przez
strony lub w wymienionych między nimi pismach lub oświadczeniach złożonych za pomocą środków
porozumiewania się na odległość, które pozwalają utrwalić ich treść. Powołanie się w umowie
podstawowej na dokument zawierający postanowienie odpowiadające umowie określonej w art. 1104 §
1 lub art. 1105 § 1 spełnia wymaganie dotyczące formy tej umowy, jeżeli umowa podstawowa jest
sporządzona na piśmie, a to powołanie czyni umowę częścią umowy podstawowej.

 

x